STEAM mang lại điều gì mới trong phương pháp dạy học?
Khác với cách dạy truyền thống – chia nhỏ từng môn học – mô hình STEAM hướng đến tích hợp kiến thức, giúp học sinh áp dụng linh hoạt vào các tình huống thực tế. Giáo viên không còn là “người giảng bài” mà là người hướng dẫn, đồng hành và truyền cảm hứng sáng tạo.
Cách triển khai STEAM trong lớp học
- Dạy theo dự án (Project-Based Learning):
Ví dụ: Học sinh thiết kế một cây cầu mini – tích hợp kiến thức về vật lý, kỹ thuật, nghệ thuật trang trí, toán học (tính lực nâng và kích thước). - Học tập theo tình huống (Problem-Based Learning):
Giáo viên đưa ra một tình huống giả định (ví dụ: thiếu nước sạch ở vùng cao), học sinh tìm giải pháp sử dụng công nghệ, khoa học và nghệ thuật. - Tổ chức hoạt động nhóm:
Khuyến khích học sinh thảo luận, phản biện và phân công vai trò trong nhóm.
Thách thức và gợi ý cho giáo viên
- Khó khăn:
- Thiếu tài liệu giảng dạy STEAM bằng tiếng Việt.
- Thiếu thiết bị hỗ trợ tại các trường vùng sâu.
- Giáo viên còn bỡ ngỡ trong việc thiết kế hoạt động tích hợp.
- Giải pháp:
- Tận dụng vật liệu tái chế, dễ kiếm như giấy, bìa, dây thun, vỏ lon…
- Tham gia các khóa tập huấn STEAM miễn phí hoặc do các tổ chức giáo dục tổ chức.
- Tìm nguồn tài nguyên từ các trang như: TeachEngineering.org, Tinkercad, Scratch, hoặc tài liệu STEM của Bộ GD&ĐT.
Kết luận
STEAM không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy mà còn giúp giáo viên làm mới phương pháp dạy học một cách hiệu quả. Đổi mới giáo dục bắt đầu từ lớp học, và mỗi giáo viên chính là người tạo ra sự thay đổi ấy.