Trong những năm gần đây, giáo dục liên ngành STEAM đang trở thành một xu hướng nổi bật trong đổi mới phương pháp dạy và học trên toàn thế giới. Đây là mô hình học tập tích hợp các lĩnh vực khoa học (Science), công nghệ (Technology), kỹ thuật (Engineering), nghệ thuật (Art) và toán học (Mathematics) vào một cách tiếp cận xuyên suốt, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về tư duy logic lẫn sáng tạo nghệ thuật.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa STEAM và các mô hình giáo dục truyền thống là việc khuyến khích học sinh áp dụng kiến thức đa lĩnh vực để giải quyết vấn đề trong thực tiễn. Thay vì học từng môn riêng lẻ, học sinh được dẫn dắt để hiểu cách các lĩnh vực liên kết với nhau như thế nào trong cuộc sống và công việc thực tế. Chẳng hạn, khi thiết kế một cây cầu mô hình, các em không chỉ sử dụng kiến thức toán học và vật lý mà còn cần kỹ năng thiết kế thẩm mỹ và tư duy sáng tạo để hoàn thiện sản phẩm.
Giáo dục STEAM không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng mềm cho người học như tư duy phản biện, làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và giao tiếp hiệu quả. Đây là những kỹ năng quan trọng trong thế kỷ 21 – thời đại mà tri thức không chỉ nằm trong sách vở mà còn đòi hỏi khả năng vận dụng linh hoạt và sáng tạo.
Tại Việt Nam, STEAM đang từng bước được đưa vào trường học thông qua các chương trình tích hợp, hoạt động dự án, ngày hội khoa học và không gian sáng tạo (makerspace). Nhiều giáo viên bắt đầu ứng dụng phương pháp học tập theo dự án (project-based learning) để khuyến khích học sinh khám phá và sáng tạo. Dù vậy, quá trình triển khai vẫn còn gặp nhiều khó khăn như thiếu cơ sở vật chất, tài liệu giảng dạy chuẩn hóa và đặc biệt là việc đào tạo giáo viên đủ năng lực để thiết kế bài giảng theo tinh thần STEAM.
Tuy nhiên, với sự vào cuộc của các tổ chức giáo dục, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng giáo viên đổi mới sáng tạo, giáo dục STEAM hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Khi học sinh được học tập thông qua khám phá, sáng tạo và trải nghiệm thực tế, các em sẽ không chỉ trở thành những người làm chủ kiến thức mà còn có khả năng tạo ra giá trị mới cho xã hội.
Giáo dục STEAM không phải là một trào lưu nhất thời mà là một định hướng chiến lược nhằm chuẩn bị cho thế hệ trẻ những năng lực cần thiết để thích ứng, sáng tạo và thành công trong một thế giới luôn biến đổi. Đây chính là bước đi cần thiết nếu chúng ta mong muốn xây dựng một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại và giàu tính nhân văn.