
Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học) không còn là khái niệm xa lạ. Tuy nhiên, việc áp dụng STEAM một cách hiệu quả tại các trường công lập, đặc biệt khi nguồn lực còn hạn chế, vẫn là một thách thức lớn. Bài học quan trọng nằm ở việc chuyển dịch tư duy: không cần phòng lab trị giá hàng tỷ đồng hay những thiết bị tối tân nhập khẩu. Điều cần thiết là sự nhạy bén của giáo viên và khả năng biến những tài nguyên sẵn có thành công cụ học tập đắc lực.
Hãy hình dung một lớp học tiểu học nơi các em học sinh đang say sưa thiết kế và chế tạo một hệ thống tưới cây tự động mini từ vỏ chai nhựa, ống hút cũ và những sợi dây chun. Không phải chỉ là một bài giảng lý thuyết khô khan về chu trình nước hay nguyên lý áp suất, mà là một trải nghiệm thực tế, nơi kiến thức được áp dụng để giải quyết một vấn đề cụ thể. Các em tự tay đo đạc, cắt dán, thử nghiệm và điều chỉnh. Những tiếng cười khúc khích khi hệ thống hoạt động, hay cả những tiếng reo hò khi gặp phải lỗi và cùng nhau tìm cách khắc phục, đều là những minh chứng sống động cho quá trình học tập thông qua hành động.
Chính nhờ những hoạt động “làm thật, nghĩ thật, trình bày thật” này mà học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách thụ động. Các em được rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, tinh thần làm việc nhóm và đặc biệt là sự sáng tạo không giới hạn. Giáo viên lúc này đóng vai trò là người định hướng, truyền cảm hứng và khơi gợi tiềm năng, thay vì chỉ là người truyền đạt kiến thức. Đó là sự thay đổi từ mô hình “thầy đọc, trò chép” sang “thầy gợi mở, trò khám phá”. STEAM không chỉ giúp học sinh hiểu bài mà còn giúp các em yêu thích việc học, nhìn nhận thế giới xung quanh một cách khoa học và sẵn sàng đối mặt với những thách thức trong tương lai.
